Son Sayı
Önceki Sayılar
Mardin için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
05:42 07:22 12:29 15:00 17:18 18:46
İLETİŞİM
HATIR ÇEKİ VERİRKEN İKİ DEĞİL ÜÇ KERE DÜŞÜNÜN !
Tarih: 5.3.2019 16:43:14 / 219okunma / 0yorum
Seyfeddin Acat

SEYFEDDİN ACAT
Mali Müşavir
sacatsmmm@hotmail.com

Hatır çekleri yasal mevzuatta yer almayan ancak ticari hayatta uygulanan bir yöntemdir.

Özellikle iki ticari işletme arasındaki yakın ilişki nedeniyle yaygın bir şekilde uygulanmaktır. Bu durum ise ticari ilişkiyi ile dostluğu birbirine karıştırarak hatır çeki kullanmak suretiyle birbirilerinin ticari geleceğini riske atmaktan başka bir şey değildir demek daha doğru olacaktır. Belki ilk bakışta finansman ihtiyacı gereği zorunlu bir uygulama olarak görünebilir ancak ticari işletmeler için çok ciddi sorunlar çıkarabilmektedir.

Bu sorunlardan BİRİNCİSİ gerçekte bir ticari işlem yoktur ve olmayan bir ticari işlemden de gerçekte bir alacaktan söz edilemez. Burada sadece finansman ihtiyacı olan ticari işletmeye hatır çeki vermektedir. Bunun tek nedeni ise iki ticari işletme arasındaki hatırı yüksek güvendir. İşte burada hatır çeki veren yasal olarak asıl borçlu konumundadır. Nitekim Yargıtay da bu gibi ihtilaflı durumlarda verilen çeşitli içtihat kararlarında hatır çeklerinin hukuken geçerli olduğunu kabul etmektedir. Dolayısıyla ticari işletme, hatır çeki ticari işlem olmaksızın düzenlemesi durumunda gerçekte borçlu değildir ama borçlu görünmeyi kabul etmiş olacaktır; bu da zimmî de olsa kefalet niteliğindedir. Bu bağlamda hatır çeki uygulaması ticari hayatta kullanılmakta olup, herhangi bir suç oluşturmamaktadır. Buradaki tek sorun ticari işletmelerin ticari geleceğinin riske atılmasıdır.

İKİNİCİ ise Türk Ticaret Kanununa göre ticari işletmelerin düzenledikleri çekleri ticari bir işleme dayandırılması şarttır. Çünkü çekler, ticari işlemler karşılığında bir ödeme aracıdır. Hatır çekleri ise, hiçbir ticari bir işlem olmadığı halde düzenlenmiş çeklerdir. Bu tür çeklerde çeki veren ticari işletme durumunda olan kişi, gerçekte borçlu değildir fakat borçlu görünmeyi kabul etmektedir. Hatır çeklerinde genel olarak hiçbir alış olmadığı halde çek verilen firmadan fatura da alınarak kullanılmaktadır. Vergi Usul Kanununu açısında ise bu tür çeklerde hatır çeki düzenleyen ticari işletme, hiçbir alış olmadığı halde çek verilen ticari işletmeden fatura kullanılmaktadır. Bu durumda ise hatır çeki düzenleyen ile kullanan açısından vergi suçu oluşturmaktadır.

Son olarak ÜÇÜNCÜSÜ ise faturasız çek kırdırma uygulamasıdır. Faturasız çek kırdırma işlemi yapmadan önce bilmeniz gereken en önemli husus şayet vergi mükellefi değilseniz faturasız çek kırdırma işlemlerinde büyük problem yaşarsınız. Normalde faturasız çeki hiç kimse nakde çeviremez. Bir başka ifade ile yetkisi olmayanlar için faturasız çek kırdırma bir suçtur. Hem kanun kapsamında açıklanan hem de bilinen tabiriyle uygulamada tefecilik uygulamasıyla aynıdır.

Sonuç itibariyle ticari işletmelerin birbirilerinin ticari geleceğini riske atmaktan başka bir şey olamayan bu tarz finansman bulma yönteminden çok ciddi sorunlarla karşılaşmadan uzak durmak gerekir. Maalesef finansman açısından çok sıkışık durumlarda faturasız çek sahipleri genellikle tefecilerin yolunu tutar. Unutulmalıdır ki hatır çeki veren ticari işletme yasal olarak asıl borçlu konumundadır. Yine aynı şekilde Hatır çeklerinde genel olarak hiçbir alış olmadığı halde çek veren ticari işletmeden fatura kullanılmaktadır. Bu durumda ise hatır çeki düzenleyen ile kullanan açısından vergi suçu oluşturmaktadır. Ticari işletmelerin bu tür olumsuz durumlarla karşı karşıya kalmamak için nakit ihtiyaçlarını yasal alternatif yollarla karşılanması çok daha doğru bir tercih olacaktır.

Anahtar Kelimeler: HATIR, ÇEKİ, VERİRKEN, DEĞİL, KERE, DÜŞÜNÜN
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
Sayfa: